Rodzaje podatków obowiązujących w Polsce

Podatek jest przymusową, bezzwrotną i nieodpłatną, powszechną daniną nakładaną przez państwo lub inne organy władzy publicznej na osoby fizyczną bądź prawne. Jednym słowem wszyscy jesteśmy podatnikami wpłacającymi, chociaż z różnych tytułów, pieniądze do wspólnej kasy jaką jest budżet państwa. 

Podatki pośrednie i bezpośrednie

Podatek bezpośredni zakłada jedność podmiotu go opłacającego i ponoszącego faktyczny ciężar ekonomiczny. Do tego typu podatków zaliczamy podatki dochodowe i podatki majątkowe. 

Podatek pośredni to taki, który zakłada rozdzielność podmiotu gospodarczego zobligowanego do zapłacenia od podmiotu, który ponosi ciężar ekonomiczny tegoż podatku. Do tego typu podatków zaliczamy wszystkie podatki wynikające z obrotu oraz konsumpcji, np.: podatek VAT. Podatek pośredni powstaje na skutek doliczania ustalonej prawem kwoty przez sprzedawcę do ceny produktu lub usługi, w sposób jawny lub niejawny. 

Podatek dochodowy od osób fizycznychOsobisty podatek dochodowy, czyli Personal Income Tax – PIT, to powszechny i bezpośredni podatek od dochodu osób fizycznych z tytułu wynagrodzenia za pracę, emerytury, renty, zasiłku, własnej działalności gospodarczej, wolnego zawodu, twórczości, działalności naukowej, oświatowej, artystycznej, publicystycznej, literackiej. Nie ma też różnicy czy jest to umowa zlecenie, czy dzieło, obowiązuje też od kapitałów, praw majątkowych, licencji i ich sprzedaży. Podstawą opodatkowania jest dochód. Podatek jest odprowadzany do urzędu skarbowego zaliczkowo a rozliczany raz do roku. Podatek rozlicza podatnik lub jego pracodawca. Wszyscy mogą to zrobić stosując program PIT. 

Podatek dochodowy od osób prawnych

Podatek dochodowy od osób prawnych ma również charakter powszechny, bezpośredni i globalny. Opłacają go wszelkie podmioty posiadające osobowość prawną oraz podmioty państwowe nie posiadające osobowości prawnej. Przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych jest całkowity dochód bez względu na źródła oraz jego rodzaje a stanowiący różnicę pomiędzy przychodami a kosztami ich uzyskania. Podatek wylicza się na podstawie ewidencji księgowej.

Podatki majątkowe

Podatki majątkowe związane są z prawami własności, dzielą się na 4 rodzaje: 

  • podatki od posiadania majątku, najważniejszymi podatkami tej grupy są: podatek rolny, podatek od nieruchomości, podatek od środków transportu
  • podatki od przyrostu majątku, do tej grupy zalicza się podatek od spadków i darowizn oraz opłatę skarbową
  • podatki od wzrostu wartości posiadanego majątku, gdy wzrost ten nastąpił z przyczyn niezależnych od właściciela, do tej grupy należy opłata adjacencka, płacona przez właścicieli nieruchomości z tytułu wzrostu ich wartości wskutek np. inicjowanego przez władze lokalne uzbrojenia terenu czy zmiany planu zagospodarowania przestrzennego
  • podatki od transformacji majątku w przypadku sprzedaży lub zamiany rzeczy czy praw majątkowych na inne rzeczy czy prawa majątkowe, w postaci opłaty skarbowej

 

  • Podatek od towarów i usług
  • Podatek od towarów i usług, czyli podatek VAT. Stosuje się go aktualnie w większości krajów całego świata. Przedmiotem opodatkowania jest wartość sprzedaży towarów i usług a podstawą przyrost wartości netto zachodzącej w danej fazie produkcji. Przedsiębiorca nalicza ten podatek od wartości sprzedanych przez siebie towarów i usług, ale płaci tylko różnicę pomiędzy podatkiem naliczonym a zapłaconym już wcześniej z tytułu nabycia towarów i usług niezbędnych mu do produkcji a uwidocznionych w fakturach czy dokumentach celnych.